Closed; moving

November 16th, 2008

This blog is now closed.

From now on I shall be posting at llaisdy.wordpress.com (better spam handling, stats; stops me obsessing about Wordpress vs Django). I shall also be sprucing up the most important posts from here and moving them over (e.g. posts on Welsh grammar, HTK, Android, etc.).

I don’t intend to delete this blog any time soon, and certainly not before I’ve translocated important material. Feel free to copy over anything you find useful, but please cite your source.

If/when I do decide to delete this blog, I shall leave a month’s notice here.

Brave New World

August 13th, 2008

After many years of devoted service, my main development machine (a Thinkpad A31p) has suddenly gone kaput. I have ordered my new machine which is an Apple MacBook Pro.

I’ve been saying to myself (and to anyone in earshot) that the next machine I buy would be a Mac. Last time I chickened out (and bought a Thinkpad X60s), but now I’ve finally taken the plunge. It’s in the post.

Not only am I moving from a PC-type laptop — with a three-button trackpoint — to a Mac — with a huge trackpad and only one button —, but I don’t intend to dual boot. My Thinkpads are Debian machines, but I’m telling myself that Mac OS X is Unix under the glitter and I shoudn’t need to dual boot with another Unix.

I’m telling myself all my old friends will be there: emacs, python, apache, latex. I’m telling myself that the absolute freedom of Debian involved me in a lot of sysadmin headaches I wasn’t at all interested in. I’m telling myself that lots of other Unix, Linux and BSD hackers have gone this way before me (and that by now I’m behind the times). I’m telling myself that I’ll enjoy submitting to the Mac OS X way.

It should arrive early next week.

Ansoddeiriau cymariaethol

July 27th, 2008

Rhaglith

Mae pedwar fath o ansoddair cymariaethol: cysefin, cyfartal, cymharol, ac eithafol. Er enghraifft:

Mae’r ffurf gysefin y bôn neu’r ffurf gyffredinol (h.y., gwrywaidd). Defnyddir y ffurf gysefin i lunio’r ffurfiau eraill (h.y., cyfartal, cymharol, ac eithafol). Dydy ansoddeiriau cymariaethol dim yn derbyn terfyniadau am genedl neu rif.

Yn ogystal â defnyddio ansoddeiriau cymariaethol i gymharu pethau, gellir defnyddio cystrawennau ymadroddol: "mor <ans>+TM" am y cyfartal, a’r ffurf gymharol/eithafol "bach" neu "mawr" am y cymharol neu eithafol.

Ffurfiau cymariaethol

Ffurfiau rheolaidd

hy: there seems to be a kind of proto-comparative form which then receives various endings {cyf, cymh, eith} (224,5).

Dyma batrwm rheolaidd ansoddeiriau cymariaethol:





cysefin cyfartal cymharol eithafol
<ans> <ans>-ed <ans>-ach <ans>-af
cryf cryfed cryfach cryfaf

Er hynny, yn aml mae ‘bôn cymariaethol’, defnyddir yn ffurfiau cyfartal, cymharol, ac eithafol, sy’n wahanol o’r cysefin. Er enghraifft, mae sawl ansoddair colli llais ei gytsain olaf ([PWT], tud. 224):






cysefin bôn cymariaethol cyfartal cymharol eithafol
gwlyb gwlyp gwlyped gwlypach gwlypaf
tlawd tlot tloted tlotach tlotaf
budr butr butred butrach butraf
gwydn gwytn gwytned gwytnach gwytnaf
caredig caredic carediced caredicach caredicaf
trugarog trugaroc trugaroced trugarocach trugarocaf

Patrymau eraill o fôn cymariaethol:






cysefin bôn cymariaethol cyfartal cymharol eithafol
peraidd pereiddi pereiddied pereiddiach pereiddiaf

Ffurfiau afreolaidd

Mae’r rhan fwyaf o ffurfiau afreolaidd y cymariaethol yn defnyddio bôn cymariaethol sy’n wahanol o’r cysefin ([PWT], tud. 226-7). Mae’r ansoddeiriau hyn yn deffnyddio’r bôn syml (h.y., heb derfyniad) am y cymharol:






cys. bôn cym. cyf. eith. sylw
agos nes nesed nesaf  
bach llai lleied lleiaf 1
cynnar cynt cynted cyntaf  
hawdd haws hawsed hawsaf 2
hen hŷn hyned hynaf 3
ieuanc iau ieued ieuaf 1
ieueng ieuenged ieuengaf  
ifanc ifanced ifancaf  
isel is ised isaf  
uchel uwch uched uchaf 3

Sylwadau:

  1. Mae’r terfyniadau yn affeithio’r llafariad.
  1. Dydy "anodd" dim ond ffurf gryno ‘an-hawdd’, a’r ffurfiau cymariaethol yn dilyn: anos, anhawsed, anhawsaf.
  1. Mae’r terfyniadau yn achosi byrhau yn sillaf gyntaf.

Does dim ond pedwar ansoddair sy’n afreolaidd pellach:





cys. cyf. cym. eith.
da cystal gwell gorau
drwg cynddrwg gwaeth gwaethaf
hir cyhyd hwy hwyaf
mawr cymaint mwy mwyaf

Ansoddeiriau heb gysefin

Mae PWT yn disgrifio dau fath o ansoddair heb ffurf gysefin:

Ansoddeiriau diffygiol (PWT 4.113)



cymharol eithaf
amgen, amgenach
eithaf
hytrach
trech trechaf

Ansoddeiriau deillir o enwau (PWT 4.114)





enw cyf. cym. eith.
rhaid rheitied rheitiach rheitiaf
gwerth cyfwerth    
nifer cynifer    
rhyw cyfryw    
ysgwydd cyfysgwydd    
ystyr cyfystyr    
dewis   dewisach  
elw   elwach  
lles   llesach  
rhagor   rhagorach  
blaen     blaenaf
diwedd     diweddaf
ôl     olaf
pen     pennaf

Sylwch fod ffurfiant y ffurfiau cymariaethol yn rheolaidd iawn.

Defnydd

Defnyddir y cyfartal yn y patrwm: "cyn" <cyfartal>+TM "â/ag" <enw>. Dw i ddim yn gwybod os oes lleoedd heb angen am "cyn". Er enghraifft, oes angen am "cyn" efo ansoddeiriau cyfartal sy’n dechrau efo "cy[f]"?

Defnyddir y cymharol yn y patrwm: <cym> "na/g" <enw>(+TLL).

Cymhariaeth ymadroddol

Yn yr iaith lafarol neu anffurfiol, defnyddir cymhariaeth ymadroddol, sef:

  • cyfartal: "mor" <ans. cysefin>+TM "â/ag" <enw>.
  • cymharol ac eithafol: ffurf gymharol neu eithafol "bach" neu "mawr" efo ansoddair cysefin "na/g" <enw>(+TLL).

Cyfeiriadau

[PWT] (1, 2) Gramadeg y Gymraeg, Peter Wyn Thomas, 1996, Caerdydd, Gwasg Prifysgol Cymru, isbn: 0-7083-1345-0.

Blog envy

June 18th, 2008

My distro is Debian. My window manager is OpenBox. My editor is Emacs. My blog should look like this or that. And of course it should be based on Django, not Wordpress.

Ansoddeiriau Lluosog

June 14th, 2008

Mae nifer o ansoddeiriau sy’n cytuno efo rhif eu henw. Gellir eu dosbarthu mewn dau fath: ansoddeiriau sy’n affeithio eu llafarog, ac ansoddeiriau sy’n ychwanegu terfyniad.

Ansoddeiriau sy’n affeithio eu llafarog

Dosbarth caeëdig yw hwn, efo naw ansoddair:





Newid Cyff. Lluosog Saesneg
a->ai amddifad amddifaid destitute
arall eraill other
bychan bychain little
cyfan cyfain whole
ifanc ifainc young
llydan llydain wide
truan truain wretch
a->y cadarn cedyrn firm
caled celyd hard

Sylwch: er bod prif gyfnewid yn y sillaf olaf, mae llafariad obennol yn cael ei haffeithio hefyd (h.y., arall -> eraill, cadarn -> cedyrn, caled -> celyd).

Ac eithrio ffurfiau lluosog celyd a chyfain, mae’r geiriau hyn yn eithaf cynhyrchiol (h.y., mewn 10,000 gair amlycaf GEG).

Ansoddeiriau sy’n ychwanegu terfyniad

Dosbarth efo nifer fawr o ansoddeiriau yw hyn. "-ion" yw’r terfyniad, gan gollir "i" ar ôl llafariad (e.e., duon, meddwon).

Dydy ansoddeiriau lluosog yn gynhyrchiol iawn : Mae 65 yng NghEG, dim ond saith yn y 3000 amlycaf:






Cyff. Lluosog Saesneg Amlder Safle
arall eraill other 1022 114
newydd newyddion new 135 926
ifanc ifainc young 101 1208
bychan bychain little 83 1435
du duon black 62 1810
mawr mawrion big 36 2856
glas gleision blue/green 35 2905

Yn aml, mae ansoddeiriau lluosog yn cael eu defnydd fel enwau, e.e., y newyddion, yr ifainc, ayb.

Ansoddeiriau Benywaidd

June 11th, 2008

Yn ôl PWT [1], does ‘na ddim ond 25 o eiriau sy’n cytuno efo’r enw a chael ffurf fenywaidd. Dyma’r holl restr:





Newid Cyff. Ben. Saesneg
y/e brych brech mottled
bychan bechan little
byr ber short
cryf cref strong
gwlyb gwleb wet
gwyn gwen white
gwyrdd gwerdd green
hysb hesb barren
llyfn llefn even
llym llem acute
melyn melen yellow
sych sech dry
syml seml simple
tywyll tywell dark
w/o brwnt bront dirty
crwm crom curved
crwn cron round
cwta cota abrupt
dwfn dofn deep
hwn hon this
hwnnw honno that
llwm llom bleak
tlws tlos pretty
trwm trom heavy
i/ai brith braith speckled

Sylwadau:

  • Mae’r rhan fwyaf o’r geiriau hyn yn aml iawn: mae 14 mewn 2000 gair amlycaf (yn ôl CEG); ac eithrio dau (crwm ac hysb) mae bob un mewn 10,000 gair amlycaf.
  • Mae’r newid rhwng ffurf gyffredinol a benywaidd yn syml iawn. Gellir ei disgrifio fo fel agor y llafariad (e.e., y -> e, w -> o, i -> ai).
  • Does dim ond ansoddeiriau sy’n defnyddir fel goleddfwr enw yn cael ffurf fenywaidd. Er engrhaifft:
    1. Dyma stori fer.
    2. Mae’r stori yn fyr.

    Mae PWT (nod. a tud. 191) yn dweud, "Gall ansoddeiriau benywaidd a lluosog fod yn ddibeniadol mewn arddulliau hynafol a thafodieithol, e.e., Y mae’r afon yn sech." Mae gan CEG defnyddiau traethiadol bob un o’r ansoddeiriau uchod, ond dim ond gan bychan (1 enghraifft) a gwyn (2 enghraifft) ffurfiau benywaidd dibeniadol neu draethiadol.

Cyfeiriadau

[1] Gramadeg y Gymraeg, Peter Wyn Thomas, 1996, Caerdydd, Gwasg Prifysgol Cymru, isbn: 0-7083-1345-0.

Gofyniadau geirdarddiad Cymraeg

June 9th, 2008

Ar ôl fy ngwers Cymraeg y bore ‘ma, nes i dipyn o ymchwil sydyn yn y llyfrgell. Ro’n i’n chwilio am berthynas rhwng yr ansoddair Cymraeg “cryf” a’r ansoddeiriau Saesneg/Ffrangeg “grave”. Ro’n i’n darganfod:

  • Mae’r ansoddair Saesneg “grave” wedi benthyg o’r Ffrangeg. n.b.: mae’r enw Saesneg “grave” o’r Hen Almaeneg. Felly yn Saesneg, dydy “grave” (ansoddair) a “grave” (enw) yn berthynol gyda i’ gilydd.
  • Mae ‘na ansoddair Lladin “gravis” wrth gwrs. Mae’n debyg iawn bod y gair Ffrangeg yn dod o’r Lladin.
  • Mae’r Geiriadur Prifysgol Cymraeg yn rhoi tipyn o hanes am “cryf”, yn ei berthnasu efo hen eiriau Cernyweg. Y cofnod henaf ydy, “H. Grn. cryf gl. Lad. fortis”. Dw i’n meddwl bod yr ystyr: mae’r enghraifft gynharaf “cryf” yng nghyfnod yr iaith Hen Gernyweg, pan roedd o’n cael ei defnydd i loywi (neu gyfieithu) y gair Lladin “fortis”. Os rhywun yn defnyddio “cryf” i loywi “fortis”, dylai “cryf” rhan o’r iaith gyffredinol y cyfnod (h.y., Hen Gernyweg) yn barod.

Iawn ‘ta. Dyma fy ngofyniadau:

  • Pwy, pryd a pham dach chi’n meddwl roedd yn defnyddio “cryf” am “fortis? Dydy’r geiriadur yn dweud. Efallai mynach yn cyfieithu’r Beibl?
  • Oes ‘na ymchwil arall sydd yn canolbwyntio ar eirdarddiad Cymraeg (neu Gernyweg)?

Yn y cyfamser, fydda i’n tybio bod yr ansoddair Cymraeg “cryf” yn berthnasol efo’r ansoddair Lladin “gravis”.

Dysgu Tseineg

May 1st, 2008

Dyma’r sleidiau Powerpoint o’m cyflwyniad Gloywi Iaith, “Dysgu Tseineg”.

Adnoddau

Tseineg

Cerddoriaeth

Drawing chess positions …

April 19th, 2008

… with LaTeX, dvipng, and Python

This is a response to Thomas Guest’s blog post on the same topic.

I’ve tidied up my script for converting FEN format chess positions to PNG files, and I offer it up here: fen2png.py. It’s a Python script, and it requires LaTeX, the LaTeX skak package, and dvipng.

There’s not much more to add. Usage:

fen2png.py [-o filename] <fen>

If [-o filename] is not given, fen2png will use the fen code for the filename, replacing slashes with underscores. For example,

fen2png.py 3Q4/p7/PP3p2/R4P2/1pP2p1P/N3BN2/kr2BK1P/4R3

Produces the file 3Q4_p7_PP3p2_R4P2_1pP2p1P_N3BN2_kr2BK1P_4R3.png, as shown below.

Mark Kirtley
1 Pr The Problemist 1986

3Q4_p7_PP3p2_R4P2_1pP2p1P_N3BN2_kr2BK1P_4R3

S#8

This very nice selfmate in 8 is from John Rice’s Chess Wizardry and was cited in last November’s Problemist Supplement. In a selfmate, white moves first and must force black to give mate.

Here is the solution (in white on white; as before, ‘S’ is for Springer = Knight):

Satchmo configuration

March 22nd, 2008

Following on from Installing Satchmo, this is a brief note on Satchmo configuration.

Much (perhaps all) of the SatchmoConfiguration page on the documentation wiki seems to be obsolete, and many sections are marked, "ignore the part below about …". Although aimed at Satchmo developers rather than users, the page How to use the configuration system seems more current and is worth a look.

For Satchmo users (i.e., people using Satchmo to build an ecommerce app) the central point is that "settings are then managed by admins at the site settings management page, located at SHOP_URL/settings/". So, if the site is at http://localhost:8000/shop, there are actually two addresses for this config page:

Here we can make various settings to do with payment, shipping, tax, etc.

My next step now is to put together a set of requirements for the ecommerce app I need (i.e., for Llaisdy), and then to build a prototype of that. I’ll run it on a local test server first, then upload it to somewhere like http://www.llaisdy.com/shop.